Đông Triều là huyện ở phía tây tỉnh Quảng Ninh, cách thủ đô Hà Nội 80km và cách thành phố biển Hải Phòng 30km. Diện tích tự nhiên của huyện rộng 397km2. Là một huyện sản xuất nông nghiệp nhưng trong những năm gần đây, du lịch Đông Triều đang có chiều hướng phát triển mạnh, lượng khách đến Đông Triều ngày càng nhiều hơn. Năm 2010, huyện chỉ mới đón khoảng 200.000 lượt du khách nhưng năm 2012, con số này đã lên tới gần 900.000 lượt khách, trong đó có nhiều khách nước ngoài đến tham quan, thưởng ngoạn cảnh quan, danh thắng và dự các lễ hội dân gian, lễ hội truyền thống ở đây…

Trong hoạt động du lịch của Đông Triều, tiềm năng được chú ý khai thác nhất là du lịch văn hoá. Hiện tại Đông Triều có 133 di tích văn hoá, lịch sử. Trong số  đó có 8 di tích được xếp hạng là di tích quốc gia và 17 di tích được xếp hạng là di tích cấp tỉnh. Đông Triều có nhiều di tích nổi tiếng gắn liền với lịch sử Nhà Trần như chùa Quỳnh Lâm, am Ngoạ Vân, Hồ Thiên v.v.. Đặc biệt là cụm di tích đền An Sinh và quần thể di tích lăng mộ các vua Trần. Ngoài ra, Đông Triều còn có cụm di tích lịch sử, văn hoá Yên Đức, nơi được coi là đại bản doanh của quân và dân nhà Trần trong kháng chiến chống quân Nguyên - Mông năm 1288, những kho lương, vườn thượng uyển còn in dấu… Qua thăng trầm của lịch sử, bao lớp người Yên Đức đã tạo dựng nơi đây thành một làng quê mang những nét đặc trưng của làng Việt vùng Bắc Bộ, đáp ứng nhu cầu du lịch trải nghiệm. Đáng chú ý Đông Triều còn là quê hương của “Đệ tứ chiến khu” (hay còn gọi là Chiến khu Trần Hưng Đạo) trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược…

Du khách nước ngoài tham quan làng gốm Đông Triều.

Cùng với các di tích lịch sử, văn hoá, Đông Triều còn là “Đất học”, nơi từ cách đây hơn bảy trăm năm đã ra đời “môn phái” thơ đầu tiên của Việt Nam, với tên gọi là Thi xã Bích Động với tuyển tập thơ Cúc đường thi cảo. Tác giả của nó là những danh nho, danh tài như Nguyễn Ức, Nguyễn Sưởng, Nguyễn Trung Ngạn, Trần Quang Triều…

Nói đến du lịch Đông Triều, còn phải nói đến hoạt động tham quan  làng nghề sản xuất gốm sứ như Đông Thành và Ánh Hồng v.v. vốn đã nổi tiếng khắp vùng. Gốm sứ Đông Triều là một trong số không nhiều những sản phẩm được cấp biển “Hành trình văn hoá làng gốm thủ công truyền thống vùng châu thổ sông Hồng”… Hiện nay các điểm bán hàng gốm sứ đã trở thành những điểm dừng chân cho du khách tham quan, tạo nên hoạt động nhộn nhịp cho các tour du lịch tới Đông Triều.

Cùng với du lịch làng nghề, Đông Triều còn có nhiều cảnh quan hấp dẫn du khách. Đó là các hồ chứa nước Bến Châu, Trại Lốc, Khe Chè… Các hồ chứa nước ấy vừa là những nơi điều hoà khí hậu, vừa tạo ra cảnh quan sinh thái thật hấp dẫn. Bởi quanh các hồ nước là những vườn rừng, vườn đồi ở các xã Bình Khê, Tân Việt, An Sinh… với những rừng cây xanh, cành lá xum xuê, trái ngọt trĩu cành. Đây là những địa chỉ du lịch sinh thái hấp dẫn...

Lễ hội Đền An Sinh diễn ra thường niên thu hút nhiều du khách. Ảnh: Tư liệu Báo Quảng Ninh

Với những tiềm năng, thế mạnh đó, toàn huyện Đông Triều đang đồng thuận cao, nỗ lực lớn trong việc phấn đấu để trở thành một trong bốn trọng điểm du lịch của Quảng Ninh. Huyện uỷ, UBND huyện xác định phát triển du lịch ở địa phương là một trong những nhiệm vụ trọng tâm; trên cơ sở đó phát huy nội lực nhằm thúc đẩy du lịch phát triển lên một bước mới. Mặt khác, huyện cũng tìm mọi cách tranh thủ “ngoại lực”, xem đây là nhân tố  quan trọng. Từ đó, tăng cường công tác tuyên truyền, quảng bá, tổ chức các cuộc hội thảo v.v.. Đồng thời tranh thủ nguồn vốn của tỉnh và của Trung ương để mở mới các tuyến đường, đảm bảo thuận lợi an toàn cho du khách đến Đông Triều. Đáng kể là tuyến đường dài 18,3km từ thị trấn Đông Triều vào khu di tích đền thờ và các lăng mộ vua Trần, được trải thảm bê tông với tổng mức đầu tư 60 tỷ đồng; tuyến đường dành cho du khách hành hương từ hồ Trại Lốc vào phủ Am Trà dài 6,3km, mặt đường rộng 15m. Nhân dân đã hiến đất làm đường, đồng thời còn thực hiện đóng góp kinh phí theo hướng xã hội hoá gần 30 tỷ đồng… Huyện cũng đã chọn được nhà đầu tư, tiến hành triển khai các bước khảo sát, lập dự án thi công tuyến cáp treo từ Am Ngoạ Vân nối với chùa Hồ Thiên, có tổng chiều dài 5,5km tạo thuận lợi cho du khách hành hương, tham quan di tích…

Với nhận thức mới về phát triển du lịch, ngành công nghiệp không khói, Đông Triều đang đặt mục tiêu phát triển du lịch theo hướng bền vững, chuyên nghiệp, với những sản phẩm mang tính đặc trưng của địa phương, góp phần làm phong phú thêm các sản phẩm du lịch của tỉnh Quảng Ninh…

Hà Văn Phàn (CTV)