Từ khi Vịnh Hạ Long lần đầu tiên được công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới (17-12-1994), công tác bảo tồn và phát huy giá trị của nó đã được tỉnh và Nhà nước hết sức quan tâm. Nhất là những năm gần đây, tỉnh đã ban hành nhiều nghị quyết, cơ chế, chính sách v.v. phục vụ công tác quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị của di sản. Công tác tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức của cộng đồng tham gia bảo vệ môi trường cũng ngày càng được chú trọng. Người dân đã tích cực tham gia vào các hoạt động, dự án xã hội hoá bảo vệ môi trường Vịnh. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ công tác quản lý, bảo tồn Di sản cũng được quan tâm đầu tư.

Khách du lịch tham quan động Thiên Cung.

Những năm gần đây, Di sản Vịnh Hạ Long và các vùng phụ cận đã thu hút được hơn 40 dự án đầu tư nước ngoài, với tổng vốn đăng ký đạt hơn 1 tỷ USD. Công tác thực hiện đầu tư, xây dựng cơ bản phục vụ quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị của Vịnh Hạ Long cũng đã được tăng cường. Chỉ tính riêng trong năm 2013, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đã triển khai 4 quy hoạch phục vụ công tác quản lý, bảo tồn Vịnh Hạ Long; cụ thể là: Quy hoạch chi tiết bảo tồn, phát huy giá trị Di sản Vịnh Hạ Long đến 2020; Quy hoạch bảo tồn và phát huy giá trị Vịnh Bái Tử Long; Quy hoạch chi tiết xây dựng tôn tạo cảnh quan tổng thể đảo TiTốp và Quy hoạch xây dựng và bảo tồn các điểm dân cư làng chài (dạng nhà bè) trên Vịnh Hạ Long. Ngoài ra, còn phối hợp xây dựng phương án điều chỉnh, bổ sung thu phí tham quan Vịnh Hạ Long, Vịnh Bái Tử Long trình UBND tỉnh, được HĐND tỉnh thông qua tại kỳ họp thứ 9, khoá XII. Bên cạnh đó, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đã đẩy mạnh nghiên cứu khoa học về các giá trị của Vịnh Hạ Long để phục vụ cho công tác bảo tồn; xây dựng hồ sơ đền Bà Men bổ sung vào danh mục Di tích lịch sử văn hoá và danh thắng tỉnh Quảng Ninh. Đồng thời phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tiếp tục hoàn thiện đề tài: “Nghiên cứu các quá trình địa chất, địa động lực hiện đại phục vụ quan trắc biến động các hang động và đảo đá trên Vịnh Hạ Long”. Ban Quản lý Vịnh Hạ Long cũng đã phối hợp với các ngành, địa phương liên quan tăng cường công tác tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng tham gia bảo vệ môi trường.

Trong năm 2013, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đã xây dựng một số giải pháp bảo vệ môi trường, như: Phương án thu gom rác thải trên Vịnh Hạ Long, kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu trên Vịnh, triển khai dự án thí điểm chạy thử nghiệm nhiên liệu sinh học trên tàu Thiên Cung v.v.. Ngoài ra, Ban Quản lý Vịnh còn tiến hành đầu tư, tôn tạo một số công trình phục vụ du lịch, như: Hoàn thành công trình bến cập tàu Thiên Cung - Đầu Gỗ và triển khai thi công 3 công trình trọng tâm phục vụ công tác quản lý, phục vụ khách tham quan: Cải tạo nhà làm việc, sân đón khách, nhà vệ sinh, đường đi khu vực Thiên Cung, Đầu Gỗ; xây dựng biển quảng bá Vịnh Hạ Long tại TP Móng Cái; cải tạo, nâng cấp bến cập tàu đảo Ti Tốp v.v. đảm bảo an toàn, thuận tiện cho khách tham quan.

Điều đáng nói, trong 10 tháng năm nay, công tác phối kết hợp giữa Ban Quản lý Vịnh Hạ Long với các ngành, đơn vị liên quan kiểm tra, xử lý vi phạm và quản lý, giám sát các hoạt động kinh tế, xã hội trên Vịnh Hạ Long được tăng cường hơn. Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đã tham mưu và trình UBND tỉnh ban hành quyết định thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành trên Vịnh Hạ Long và Bái Tử Long, đồng thời tiến hành triển khai kế hoạch kiểm tra các hoạt động kinh tế - xã hội, điểm nuôi trồng trái phép và thực trạng đeo bám tàu du lịch ăn xin, bán hàng rong trên Vịnh hàng tháng. Theo báo cáo của Ban Quản lý Vịnh Hạ Long, 10 tháng năm 2013 đã phát hiện, xử lý 169 trường hợp vi phạm, trong đó có một số vụ điển hình vi phạm các quy định về bảo vệ cảnh quan môi trường và các giá trị của Di sản.

Nhờ làm tốt công tác quản lý, bảo tồn và phát huy các giá trị của Di sản, các hoạt động trên Vịnh đã đi vào nền nếp, có những bước chuyển biến rõ rệt, vị thế và uy tín của Vịnh Hạ Long ngày càng được nâng cao. 10 tháng năm nay, Vịnh Hạ Long đã đón trên 2,1 triệu lượt khách, trong đó hơn 1,3 triệu lượt khách quốc tế, thu phí tham quan đạt trên 177 tỷ đồng, tăng 8% so với cùng kỳ năm 2012. Theo lãnh đạo Ban Quản lý Vịnh Hạ Long cho biết, nhìn chung về cơ bản, tính đến tháng 10-2013, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đã hoàn thành các chỉ tiêu tỉnh giao trong cả năm 2013.

Cẩm Thu