Các nhà khoa học đã chứng minh, để có một Vịnh Hạ Long như ngày nay, thiên nhiên đã phải trải qua hàng triệu năm “thai nghén”, vận động kiến tạo địa chất, biển tiến, biển lùi... Và như thế, so với “tuổi” của Vịnh Hạ Long, 50 năm chỉ là một chớp mắt! Nhưng cái khoảng thời gian như “chớp mắt” ấy lại chứng kiến nhiều nhất các danh hiệu tôn vinh mà nhân loại dành cho kỳ quan “có một không hai” trên thế giới này.

Năm 1962, Vịnh Hạ Long được Bộ Văn hoá - Thông tin đặc cách xếp hạng Di tích danh thắng cấp quốc gia (Quyết định số 313/VH-VP của Bộ VH-TT ngày 28-4-1962) với diện tích 1553km² bao gồm 1969 hòn đảo. Đây là đợt xếp hạng di tích quốc gia đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Sở dĩ Vịnh Hạ Long được xếp hạng đặc cách (tức công nhận trước, lập hồ sơ khoa học sau) là bởi các giá trị đặc biệt về cảnh quan, lịch sử, văn hoá không thể phủ nhận của Di sản. Đây được coi là danh hiệu tôn vinh bằng văn bản chính thức đầu tiên tầm quốc gia của Vịnh Hạ Long.

Nhận thấy các giá trị của Vịnh Hạ Long mang tính toàn cầu, xứng đáng được thế giới tôn vinh, ngày 21-12-1991, Chính phủ cho phép Bộ VH-TT và UBND tỉnh Quảng Ninh xây dựng hồ sơ về cảnh quan Vịnh Hạ Long để trình Hội đồng Di sản Thế giới xét duyệt di sản thiên nhiên thế giới. Năm 1993, hồ sơ khoa học về Vịnh Hạ Long được hoàn tất và chuyển đến UNESCO. Ngày 17-12-1994, trong kỳ họp thứ 18 tại Phuket (Thái Lan), Uỷ ban Di sản Thế giới đã công nhận Vịnh Hạ Long vào danh mục Di sản thiên nhiên thế giới với giá trị ngoại hạng toàn cầu về mặt thẩm mĩ.

Năm 1938, hang Đầu Gỗ được người Pháp ca ngợi là “Grotte des merveilles” - động của các kỳ quan.

Tháng 7-1999, hồ sơ trình Hội đồng Di sản Thế giới để công nhận Vịnh Hạ Long là di sản thế giới lần thứ 2 về giá trị địa chất hoàn tất và được gửi đến Trung tâm Di sản thế giới tại Paris. Ngày 2-12-2000, tại Hội nghị lần thứ 24 của Hội đồng Di sản Thế giới tại thành phố Cairns, Queensland (Úc), Hội đồng Di sản Thế giới đã công nhận Vịnh Hạ Long là di sản thế giới lần thứ 2 về giá trị địa chất địa mạo.

Hai danh hiệu tầm cỡ thế giới đã có những tác động không nhỏ đến diện mạo Quảng Ninh: Hình ảnh Hạ Long, vùng đất và con người Quảng Ninh được cả thế giới biết đến, số lượng du khách tăng hàng năm, thúc đẩy các dịch vụ du lịch phát triển; công tác bảo tồn, quản lý Vịnh Hạ Long được các bộ, ngành Trung ương, các nhà khoa học, tổ chức phi chính phủ quốc tế quan tâm hỗ trợ, nhất là trong các lĩnh vực bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học, nghiên cứu khoa học; ý thức giữ gìn Di sản của cộng đồng có nhiều chuyển biến hơn trước…

47 năm sau ngày được Bộ VH-TT xếp hạng đặc cách là danh thắng cấp quốc gia, tháng 8-2009, Vịnh Hạ Long đón nhận thêm danh hiệu tôn vinh cấp quốc gia nữa khi được Nhà nước xếp hạng là 1 trong 10  di tích quốc gia đặc biệt của Việt Nam. Trong đợt xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt đợt 1, Vịnh Hạ Long sánh cùng những di tích Đền Hùng, cố đô Huế, phố cổ Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn…

Ngày 7-7-2007, Vịnh Hạ Long bước vào hành trình tìm kiếm danh hiệu thế giới lần thứ 3 khi tham gia vào cuộc bầu chọn 7 kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới. Và ngày 11-11-2011, cuộc bầu chọn kết thúc, Vịnh Hạ Long đăng quang cùng 6 kỳ quan khác trên thế giới. Mặc dù có những ý kiến băn khoăn về uy tín của Tổ chức Newopenworld, về giá trị của danh hiệu v.v.. nhưng không thể phủ nhận là qua cuộc bầu chọn, hình ảnh Hạ Long - Quảng Ninh một lần nữa nhận được sự quan tâm và được quảng bá rộng rãi đến với cộng đồng trong nước và thế giới.  

Ngoài 2 lần được UNESCO công nhận Di sản thế giới, 1 lần được bầu chọn là Kỳ quan thiên nhiên thế giới, trong những năm qua, Vịnh Hạ Long còn được các tổ chức, du khách tôn vinh một loạt danh hiệu như: Là một trong 33 vịnh đẹp nhất thế giới (năm 1997), một trong những điểm chèo kayak hấp dẫn nhất thế giới (năm 2000), một trong những điểm đến hấp dẫn nhất cho du lịch gia đình (năm 2010), một trong những điểm ngắm hoàng hôn đẹp nhất châu Á và mới đây nhất là một trong 10 điểm du lịch mùa thu hấp dẫn nhất Đông Nam Á (tháng 10-2013) cùng nhiều danh hiệu khác...

Đại Dương