Trong nhiều năm qua, du lịch luôn được TP Móng Cái xác định là một trong những lĩnh vực kinh tế mũi nhọn, góp phần tích cực cho nguồn lực ngân sách địa phương. Thế nhưng, đằng sau sự phát triển đó cũng bộc lộ nhiều dấu hiệu về sự suy giảm chất lượng dịch vụ hiện nay...

Quyết định 99/2009/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã mở ra cho du lịch Móng Cái một hướng phát triển mới với nhiều tiềm năng, lợi thế và được xác định là một trong 4 lĩnh vực làm động lực phát triển chính. Với chủ trương đó, không thể phủ nhận TP Móng Cái đã có nhiều cố gắng, tập trung khai thác tối đa các lợi thế về vị trí và nguồn nhân lực sẵn có để thúc đẩy ngành du lịch phát triển. Thêm vào đó là việc thực hiện phát triển đa dạng các loại hình du lịch, gắn phát triển du lịch với phát triển các ngành kinh tế trên địa bàn. Trong nhiều năm qua, Móng Cái đã đưa vào khai thác hàng loạt các điểm du lịch như: Mũi Sa Vĩ, Sân golf Vĩnh Thuận, khu mua sắm trung tâm thành phố... Đồng thời, triển khai đầu tư phát triển du lịch sinh thái tại các hồ tự nhiên Tràng Vinh, Đoàn Tĩnh, Pạt Cạp; kêu gọi đầu tư phát triển du lịch biển đảo tại Vĩnh Trung, Vĩnh Thực; mở rộng hướng phát triển du lịch tâm linh tại Đình Trà Cổ, Chùa Vạn Linh Thanh, Đền Xã Tắc, Nhà thờ Trà Cổ. Theo lộ trình, Móng Cái cũng đã và đang tiếp tục ưu tiên đầu tư 14 công trình trọng điểm cho giai đoạn từ nay đến năm 2015 và 12 công trình trọng điểm cho giai đoạn 2015-2020.

Kết quả, trong 5 năm trở lại đây, lượng khách du lịch nội địa đến với Móng Cái đã tăng đáng kể, với tần suất đạt 300.000 lượt/năm, khách quốc tế đạt 250.000 lượt/năm. Tổng doanh thu từ dịch vụ bình quân đạt 400 tỷ đồng.

Thiếu sự quản lý và giám sát của cơ quan chức năng, các điểm dịch vụ ăn uống trên bãi biển Trà Cổ đang tiếp tục tái đầu tư gây mất mỹ quan và an ninh trật tự.

Mặc dù, kết quả đạt được là đáng ghi nhận, nhưng ngay trong sự phát triển, du lịch Móng Cái cũng đang bộc lộ nhiều “kẽ hở” cả trong công tác quản lý cũng như trong việc đầu tư du lịch… Điều này thể hiện rõ nhất là cho tới thời điểm hiện tại, loại hình hoạt động lữ hành trên địa bàn TP Móng Cái có 46 doanh nghiệp (DN) tham gia. Mặc dù, các DN này có những đóng góp tích cực trong lộ trình phát triển du lịch Móng Cái, nhưng trong thời gian dài vẫn còn tỏ ra rất thiếu tính chuyên nghiệp. Tình trạng các đơn vị lữ hành khi đón khách không thông báo với các cơ quan chức năng, không mua bảo hiểm cho du khách Việt Nam khi đi du lịch nước ngoài, không thực hiện đầy đủ việc lưu thông tin hồ sơ theo quy định, khi liên kết với các đối tác nước ngoài không tuân thủ theo Luật Du lịch v.v.. vẫn đang tồn tại. Bên cạnh đó, một số đơn vị lữ hành quốc tế hiện vẫn không có tối thiểu 3 hướng dẫn viên được đào tạo và cấp thẻ hành nghề theo quy định để dẫn khách. Ở nhiều cơ sở lưu trú chưa có quyết định đăng kí của cơ quan quản lý Nhà nước vẫn cho khách lưu trú; còn hiện tượng các cơ sở nhà hàng ăn uống không niêm yết bảng giá thì diễn ra khá phổ biến...

Một vấn đề khác đang trở thành mối quan tâm của đông đảo dư luận; đó là sự tái hình thành khu dịch vụ ăn uống nằm ngay sát bãi biển Trà Cổ gây mất mỹ quan, ảnh hưởng tới môi trường cũng như công tác quản lý Nhà nước đối với khu vực này. Trong năm 2011, UBND thành phố đã ban hành Kế hoạch số 121/KH-UBND để chấn chỉnh và lập lại trật tự, mỹ quan khu du lịch Trà Cổ, đồng thời tiến hành chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn cùng với phường Trà Cổ giải toả toàn bộ 29 nhà hàng kinh doanh dịch vụ ăn uống tự phát dọc bãi biển. Ngay sau đó, 29 nhà hàng kinh doanh dịch vụ ăn uống nêu trên đã được các hộ kinh doanh tự nguyện tháo dỡ trả lại nguyên trạng cho khu vực bãi biển. Tuy nhiên, rồi mọi việc đâu lại vào đấy. Vào thời điểm hiện tại, nhiều hộ kinh doanh đã lại tái đầu tư trở lại. Gần 10 vị trí dịch vụ ăn uống nằm ngay sát bãi biển đã mọc lên và chắc chắn sẽ còn nhiều hơn nữa khi các cơ quan quản lý Nhà nước tiếp tục buông lỏng…

Trong khi mỹ quan, môi trường và các hoạt động kinh doanh ăn uống đang thiếu sự quản lý và kiểm soát chặt chẽ thì tình trạng mất an toàn tại khu vực bãi tắm Trà Cổ cũng bắt đầu có dấu hiệu phải đặt ở trạng thái báo động. Chỉ tính riêng mùa du lịch năm nay, tại khu vực này đã xảy ra 3 trường hợp đuối nước thương tâm mà vụ xảy ra gần đây nhất là ngày 6-8, khiến một người đàn ông ngoài 50 tuổi, ở xã Hải Xuân (Móng Cái) thiệt mạng. Giải thích về sự mất an toàn này, lãnh đạo BQL Khu du lịch Trà Cổ thừa nhận rằng, ngoài ý thức của du khách và nhân dân chưa cao (như uống bia rượu rồi xuống tắm biển; tắm xa khu vực trung tâm, tắm ngoài khu vực có cờ chỉ giới v.v..) thì nguyên nhân còn do địa bàn rộng khó kiểm soát, chưa quy hoạch thành từng khu tắm biển an toàn; chưa có chòi quan sát; chưa có nhân viên y tế, phòng trực y tế; phương tiện cứu hộ được đầu tư từ nhiều năm đã bị xuống cấp, tốc độ di chuyển chậm; nhân viên làm công tác cứu hộ chưa được đào tạo qua trường lớp...

Những tồn tại nêu trên của Du lịch Móng Cái nếu không chấn chỉnh kịp thời sẽ ngày càng nghiêm trọng hơn, bởi những biểu hiện suy giảm về chất lượng du lịch ở đây đang ngày càng rõ rệt… Vì vậy, trước mắt, cần phải có giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về du lịch, trong đó chú trọng việc giám sát, kiểm tra các hoạt động về lữ hành cũng như hoạt động của DN trong lĩnh vực này. Trên cơ sở đó, kịp thời phát hiện và có chế tài xử lý vi phạm nhằm đảm bảo môi trường hoạt động kinh doanh lành mạnh và tuân thủ đúng pháp luật. Đối với Khu du lịch Trà Cổ, cần tiếp tục triển khai có hiệu quả tinh thần chỉ đạo tại Kế hoạch số 121/KH-UBND của UBND thành phố trong việc lập lại trật tự hoạt động kinh doanh ăn uống và mỹ quan bãi biển. Phải có biện pháp xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân thiếu tinh thần trách nhiệm, cố tình vi phạm quy định… Riêng về công tác đảm bảo an toàn tại bãi biển Trà Cổ, cần thực hiện quy hoạch khu vực tắm an toàn; quan tâm đầu tư đầy đủ trang thiết bị cứu hộ, cứu nạn, chòi và thiết bị quan sát cũng như nguồn nhân lực chuyên trách. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng được nêu rõ trong Công điện số 09/CĐ-UBND ngày 5-6-2013 của UBND tỉnh yêu cầu UBND các địa phương (trong đó có TP Móng Cái) và các doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh tăng cường các biện pháp tuyên truyền, hướng dẫn về cách thức và phương pháp hoạt động của du khách, học sinh ở các bãi tắm và khu vực có sông, nước; chú trọng công tác quản lý trực tiếp ngay tại các bãi biển, khu vực có sông nước và ao, hồ để có các biện pháp xử lý kịp thời các tình huống xấu có thể xảy ra...

Bá Khang