Trong những năm gần đây, Quảng Yên đã tập trung đẩy mạnh công tác chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đưa ngành Du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của thị xã. Theo đó, 5 năm qua, du lịch Quảng Yên đã từng bước được đa dạng hoá, chuyên nghiệp hoá với lượng du khách cũng như doanh thu từ du lịch không ngừng tăng lên. Nếu như năm 2008, số khách đến tham quan du lịch tại Quảng Yên là 1.200 lượt người, đạt mức doanh thu 6,5 tỷ đồng, thì đến năm 2013 con số này đã tăng lên gấp đôi, 2.500 lượt người, với tổng thu nhập từ hoạt động du lịch, tham quan lễ hội lên tới 35 tỷ đồng...

Ông Trần Tiến Dũng, Phó Chủ tịch UBND TX Quảng Yên.

Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Tiến Dũng, Phó Chủ tịch UBND TX Quảng Yên, tỏ vẻ rất sôi nổi, hào hứng khi nói những tiềm năng, thế mạnh của địa phương trong phát triển du lịch...

Ông bảo:

+ Để phát triển du lịch, điều quan trọng là cần biết khai thác những tiềm năng, lợi thế riêng biệt của mình, đó là những nét độc đáo, mang bản sắc của một vùng đất. Với Quảng Yên, mảnh đất quê hương chúng tôi, đó là hệ thống di tích lịch sử dày đặc mà không phải ở đâu cũng có nhiều và đa dạng như nơi này. Bên cạnh các danh thắng như lòng hồ Yên Lập, Thác Mơ, sông Bạch Đằng v.v. Quảng Yên có 230 di tích lịch sử, văn hoá, trong đó có 45 di tích được xếp hạng cấp quốc gia, 18 di tích xếp hạng cấp tỉnh. Đặc biệt, chúng tôi có Di tích lịch sử Bạch Đằng, gồm 9 điểm di tích được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt. Ngoài ra, Quảng Yên còn có 23 từ đường dòng họ được xây dựng từ thế kỷ XVIII đã được xếp hạng di tích quốc gia cùng hàng trăm từ đường dòng họ khác với các nghi lễ mang nét văn hoá truyền thống như lễ ra cỗ họ, lễ chạp tổ v.v. hấp dẫn du khách. Ngoài ra, còn nhiều phong tục tập quán cổ truyền của người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ, nhiều lễ hội lớn đặc sắc được bảo lưu đến ngày nay như lễ hội Bạch Đằng, lễ hội Xuống đồng v.v. Những lợi thế, tiềm năng ấy có thể nói là mãi tới những năm gần đây mới được “đánh thức”…

Du khách quốc tế đi thuyền nan tham quan làng quê ở Quảng Yên.

- Cụ thể, việc “đánh thức” tiềm năng lợi thế về du lịch này đã được thị xã tiến hành như thế nào, thưa ông?

+ Để đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, trong thời gian qua, Thị uỷ và UBND TX Quảng Yên đã tập trung chỉ đạo khai thác và phát huy những giá trị tốt đẹp của các di tích lịch sử văn hoá, danh thắng, làng nghề, các loại hình nghệ thuật truyền thống nhằm giới thiệu, quảng bá những hình ảnh, nét văn hoá truyền thống của địa phương đến với du khách. Các đoàn khách quốc tế và trong nước đã có cảm nhận tốt và hài lòng về cảnh quan môi trường, thái độ phục vụ cũng như cách cư xử của nhân dân trên địa bàn. Đồng thời, du khách cũng đã cảm nhận và hiểu biết thêm về những nét đẹp truyền thống, phong tục tập quán, di tích lịch sử của người dân vùng Hà Nam. Bên cạnh đó, ý thức của người dân trong việc giữ gìn cảnh quan môi trường, góp phần bảo vệ di tích và danh thắng cũng đã được nâng lên. Các hiện tượng đeo bám, chèo kéo khách và tình trạng bán hàng rong, lấn chiếm vỉa hè gần như không có.

Ngoài ra, nét nổi bật nhất về phát triển du lịch trong thời gian qua đó chính là việc thị xã phối hợp với Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch và Công ty dịch vụ lữ hành Saigontourist bước đầu thiết lập sản phẩm du lịch đầu tiên trên địa bàn thị xã. Đây là tuyến du lịch gồm 10 điểm tham quan tiêu biểu, như Bảo tàng Bạch Đằng, toà nhà Công sứ Pháp, cây lim ở giếng Rừng, đền thờ Trần Hưng Đạo, miếu Vua Bà, bãi cọc Bạch Đằng, làng nghề Hưng Học, chèo đò trên sông Cửa đình… Sau 6 tháng đưa vào khai thác, từ tháng 10-2013 đến nay, Quảng Yên đã đón 1.630 lượt khách du lịch quốc tế, trong đó có 18 đoàn với 505 khách tàu biển cao cấp của Công ty Saigontourist (đến từ các nước Anh, Mỹ, Úc, Pháp, Phần Lan, Thuỵ Điển, Hàn Quốc); 25 đoàn khách quốc tế với 1.125 khách đơn lẻ từ nhiều công ty lữ hành khác. Cùng với đó, thị xã còn đón khoảng 55.000 lượt khách nội địa đến tham quan, tìm hiểu các di tích, các hoạt động tín ngưỡng, lễ hội diễn ra trên địa bàn.

- Mới bắt tay vào làm du lịch nhưng đã có những kết quả rất khả quan, điều đó cho thấy đây là một hướng đi có nhiều triển vọng. Thế nhưng, như người ta nói, “vạn sự khởi đầu nan”… Với du lịch Quảng Yên thì thế nào, thưa ông?

+ Mọi chuyện cũng không hoàn toàn thuận buồm, xuôi gió đâu, có nhiều khó khăn lắm! Qua thời gian đầu tập trung chuyển dịch cơ cấu kinh tế để đưa ngành Du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, chúng tôi đã nhận thấy du lịch Quảng Yên còn nổi cộm nhiều hạn chế cần khắc phục trong thời gian tới. Trước hết, đó là điều kiện cơ sở vật chất tối thiểu vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu. Ví dụ như nhà vệ sinh đã có nhưng chưa sạch sẽ; số lượng thuyền nan chưa đủ để phục vụ những đoàn khách đông người; bến thuỷ nội địa ở sông Cửa Đình chưa đảm bảo đạt chuẩn… Ngoài ra, số lượng nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch vẫn chưa nhiều trong khi đó nhận thức về hoạt động kinh doanh du lịch ở những đơn vị này còn hạn chế. Cùng với đó, đội ngũ những người làm du lịch trên địa bàn thị xã chưa có chuyên môn, nên thiếu tính chuyên nghiệp; chưa có hướng dẫn viên du lịch có nghiệp vụ tốt để phục vụ du khách. Đội ngũ cán bộ, công chức của cơ quan quản lý nhà nước về du lịch của thị xã còn thiếu; cán bộ ở xã, phường theo dõi mảng du lịch vẫn chưa được thiết lập. Mặt khác, những sản phẩm du lịch mới khai thác nên còn gặp nhiều khó khăn, bỡ ngỡ…

- Vậy định hướng phát triển du lịch Quảng Yên trong thời gian tới như thế nào, thưa ông?

+ Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về phát triển du lịch trong toàn tỉnh nói chung và TX Quảng Yên nói riêng, thời gian tới, thị xã tiếp tục khai thác tốt tuyến 10 điểm du lịch hiện tại để bước đầu phục vụ du khách. Theo đó, chúng tôi đã và đang xây dựng kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực để phục vụ du lịch; tổ chức cho nhân dân ở các thôn, khu học tập về văn hoá du lịch trong cộng đồng; tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ, nhân viên nhà hàng, khách sạn. Song song với việc tiếp tục tuyên truyền, quảng bá và giới thiệu các giá trị tiêu biểu của vùng đất Quảng Yên, thị xã cũng sẽ thiết lập cơ chế mời gọi các doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư cho Quảng Yên; đẩy nhanh tiến bộ bảo tồn, tôn tạo những di tích quốc gia đặc biệt; hoàn thiện hệ thống cơ sở phục vụ khách du lịch, như quy hoạch bãi đỗ xe ở làng nghề Hưng Học, trang bị thêm thuyền nan, lập quy hoạch điểm xây dựng nhà giới thiệu sản phẩm của làng nghề Hưng Học, bố trí ki ốt bán hàng ở Đình Cốc…

Đặc biệt, một trong những hướng phát triển quan trọng của Quảng Yên trong tương lai là việc kết nối các tour, tuyến du lịch giữa Đông Triều, Uông Bí và Quảng Yên để tạo thành một không gian du lịch văn hoá tâm linh với các điểm du lịch nổi tiếng như khu di tích nhà Trần của Đông Triều, khu di tích Yên Tử của Uông Bí và khu di tích Bạch Đằng của Quảng Yên. Hiện tại, chúng tôi đang phối hợp với các bộ, ngành Trung ương và của tỉnh để lập dự án tôn tạo, bảo tồn Khu di tích lịch sử Bạch Đằng. Theo đó, thị xã sẽ lấy đền Trần Hưng Đạo, miếu Vua Bà, bãi cọc Bạch Đằng làm trung tâm của Khu di tích, từ đó phát triển ra các điểm du lịch lân cận. Có thể nói, tuyến du lịch kết nối giữa ba địa phương hứa hẹn sẽ là bước đột phá mới cho ngành công nghiệp “không khói” Quảng Yên nói riêng và của tỉnh nói chung...

- Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

Ngô Dịu (thực hiện)