Thực tế đã chứng minh, nhờ điện ảnh mà nhiều điểm đến tại các tỉnh, thành phố trên thế giới đã trở nên nổi tiếng hơn, thu hút nhiều khách du lịch đến tham quan hơn. Trò chuyện với một số hướng dẫn viên du lịch theo các tour Việt Nam - Campuchia, Việt Nam - Thái Lan, nhiều người nhận xét rằng nhờ có các bộ phim như: “Bí mật ngôi mộ cổ” quay ở Angkor Wat (Campuchia), “Điệp viên 007” ở Phuket (Thái Lan) v.v.. mà lượng khách du lịch đến những địa danh này đã tăng lên rõ rệt. Còn ở Quảng Ninh, chắc hẳn không ít người vẫn còn nhớ bộ phim Đông Dương (tên tiếng Pháp: Indochine) của đạo diễn người Pháp Régis Wargnier, công chiếu lần đầu năm 1992. Trong phim có rất nhiều cảnh quay tại Vịnh Hạ Long.

Khi bộ phim hoàn thành, trình chiếu ở nhiều nước và giành giải “Phim nước ngoài hay nhất” tại lễ trao giải Oscar lần thứ 65 và giải diễn viên nữ chính xuất sắc nhất cho Diễn viên Catherine Deneuve, thì chẳng những tên tuổi của ê kíp làm phim, của đạo diễn, diễn viên... nổi lên như cồn mà những cảnh quay trong phim, đặc biệt là cảnh quay ở Vịnh Hạ Long, cũng được khán giả trên thế giới trầm trồ ngưỡng mộ. Rất nhiều du khách sau khi xem bộ phim này đã mong ước được đến, được nhìn tận mắt Vịnh Hạ Long của Việt Nam. Sau sự kiện đó, Vịnh Hạ Long đã tạo ra một sức hút, có thể nói là một “cơn sốt” đối với khách Châu Âu, đặc biệt là du khách Pháp, đến Việt Nam, đến Hạ Long, để tìm hiểu, trải nghiệm về cuộc sống, con người và các giá trị riêng biệt có ở 1 trong 10 đường bờ biển hấp dẫn nhất hành tinh. Bà Hoàng Thị Bích Nguyệt, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Du thuyền Đông Dương, cho biết, đến nay khách du lịch Châu Âu, đặc biệt là du khách Pháp, khi đến Quảng Ninh, hầu như không bao giờ họ bỏ qua cơ hội tham quan Vịnh Hạ Long, trong đó có địa điểm nơi diễn ra cảnh quay bộ phim Đông Dương.

Một cảnh quay tại Vịnh Hạ Long trong phim Đông Dương. (Ảnh tư liệu)

Điều này cho thấy hiệu ứng của các bộ phim điện ảnh nổi tiếng lấy hậu trường là những điểm du lịch đẹp, đặc sắc đã đem lại thành công ngoài mong đợi không chỉ cho các nhà làm phim mà còn là của ngành du lịch ở các nước đó. Tuy nhiên, đáng tiếc là với Vịnh Hạ Long, sau bộ phim “Indochine”, hầu như chưa có một sản phẩm điện ảnh nào có tầm cỡ khác nữa chọn quay tại đây. Nếu làm một phép so sánh Vịnh Hạ Long với đảo Jeju của Hàn Quốc (cũng là một kỳ quan thiên nhiên của thế giới), thì ở một góc độ nào đó, Vịnh Hạ Long còn vượt trội hơn về cảnh quan so với điểm du lịch nổi tiếng xứ “Kim Chi”. Thế nhưng công tác quảng bá qua điện ảnh ở hai điểm du lịch này lại là khoảng cách rất xa nhau... Nói cách khác, Hàn Quốc là một quốc gia đã và đang làm rất tốt công tác quảng bá văn hoá, du lịch thông qua các tác phẩm điện ảnh, nhất là phim truyền hình...

Trong một cuộc hội thảo về điện ảnh và quảng bá du lịch qua điện ảnh mới đây, đạo diễn Nguyễn Hữu Phần cho rằng, giữa điện ảnh và du lịch tạo ra mối quan hệ tương hỗ và sự kết hợp với nhau một cách tự nhiên và giúp cho cả hai ngành cùng đạt được hiệu quả thiết thực về nghệ thuật cũng như kinh doanh của mỗi ngành. Tác phẩm điện ảnh có khả năng tiếp cận với đông đảo khán giả trong, ngoài nước, những hình ảnh đẹp của bộ phim được ghi hình từ những không gian đẹp, phù hợp, sẽ tạo ra cảm xúc, gây ấn tượng, kích thích đông đảo khán giả muốn khám phá qua du lịch. Điện ảnh là cầu nối đưa du khách đến với những khung cảnh, sinh hoạt, đời sống ở những nơi mà họ nhìn thấy trên phim. Còn Frederick Ferrer, nhà báo Pháp, thì nhận xét, Quảng Ninh nói riêng và Việt Nam nói chung, có tất cả các lợi thế để thu hút khách du lịch. Nơi đây có nền văn hoá đa dạng, độc đáo, nhiều danh lam thắng cảnh, ẩm thực phong phú… Vấn đề là các nhà sản xuất phim phải chuyển tải được điều ấy vào những bộ phim hay để công chúng trên thế giới được xem, trầm trồ rồi háo hức đến khám phá.

Quảng Ninh có 22 dân tộc sinh sống, hơn 600 di tích lịch sử, văn hoá, có những cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ như Vịnh Hạ Long, Vịnh Bái Tử Long, khu di tích danh lam thắng cảnh Yên Tử, vùng biển đảo Vân Đồn, Cô Tô… là tiềm năng phong phú cho các nhà làm phim khai thác. Nhưng thực tế, thời gian qua chưa có nhiều bộ phim hay mang tính quảng bá rộng rãi về các danh thắng này. Ông Trịnh Đăng Thanh, Phó Giám đốc Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch, khẳng định: Điện ảnh và du lịch có sự gắn kết chặt chẽ. Một điểm đến được lựa chọn để quay phim, ghi hình sẽ khẳng định được chất lượng của điểm đến đối với công chúng trên toàn thế giới vì điện ảnh sẽ “du lịch” khắp thế giới và điện ảnh đã trở thành một công cụ hữu hiệu nhằm quảng bá rộng rãi hình ảnh, thương hiệu của điểm đến. Tuy nhiên, sự gắn kết giữa du lịch với điện ảnh vẫn còn nhiều khoảng trống. Ngay cả Vịnh Hạ Long, nơi 2 lần được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới và là 1 trong 7 kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới, cũng vẫn chưa có được một chiến dịch quảng bá đúng tầm bằng điện ảnh. Có rất nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân do nguồn kinh phí hạn hẹp. Tài chính để dành cho những tác phẩm điện ảnh để làm ra những thước phim cần có sự đầu tư thích đáng. TS Hoàng Thị Điệp, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, cho rằng: Thời gian qua du lịch chưa thực sự có cái “bắt tay” phối hợp, liên kết hữu cơ máu thịt với điện ảnh, chưa tận dụng được lợi thế của điện ảnh để quảng bá du lịch, góp phần đầu tư trở lại cho điện ảnh. Thêm nữa, giữa du lịch và điện ảnh vẫn thiếu sự gắn kết chặt chẽ giữa hai cơ quan quản lý, chưa thực sự có cơ chế, thủ tục pháp lý tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà làm phim trong nước, đặc biệt là các nhà làm phim nước ngoài đến Việt Nam làm phim...

Qua những thực tế nêu trên, có thể thấy rằng khi điện ảnh và du lịch chưa đồng hành thì tiềm năng phát triển của cả hai ngành vẫn chưa thực sự được khai thác hiệu quả. Song để điện ảnh và du lịch có thể đồng hành lại cần một chiến lược dài hơi và bài bản, cần có sự liên kết của hai bên. Với thế mạnh về lịch sử, văn hoá, cảnh đẹp đa dạng, nếu du lịch và điện ảnh có cái “bắt tay” chặt hơn thì điện ảnh sẽ là công cụ quảng bá vô cùng hữu hiệu cho du lịch Việt Nam nói chung, Quảng Ninh nói riêng...

Thu Nguyên